寫在前面：

? 念于假期的閱讀和行走，念于2018年幾次大型公開課的遺憾，我對自己說：新的學(xué)期，新的學(xué)生，新的教材，姑且也把自己當(dāng)作是一個新入職的老師吧，從空白開始好好學(xué)習(xí)怎樣上課，和學(xué)生一起認(rèn)認(rèn)真真讀書，和學(xué)生一起踏踏實實寫文字，把每一節(jié)家常課都當(dāng)作是公開課準(zhǔn)備，也許等到公開課時就有了家常課的從容與優(yōu)雅。

《秋天的懷念》是一篇讀來就會被觸痛的文章，字字句句、標(biāo)標(biāo)點點，明的暗的，流露出的都是生活的酸楚，是濃得化不開的情。對于怎樣帶領(lǐng)今天這些在蜜罐里泡著的學(xué)生去抵達(dá)文字背后的情感共鳴，備課時，我做過多種設(shè)想：

比如，抓住文章結(jié)尾處“我倆在一塊兒，要好好活……”這句話，引導(dǎo)學(xué)生思考：“過去的我有沒有好好兒活？”“母親怎樣讓我好好兒活？”“最后我有沒有好好兒活”來構(gòu)思課堂。

比如：從文中的“花”切入，這是母親期冀寄予我的不再輕生去熱愛生活的想望，然后圍繞“第一次看花、第二次看花、第三次看花”來串起全文。

比如：從母親昏迷前的最后一句話：“我那個有病的兒子和我那個還未成年的女兒”切入，思考為什么母親在昏迷前還念念不忘“有病的兒子和未成年的女兒”，基于母親的直白式的愛走進(jìn)課文……

然，當(dāng)我靜靜地一遍又一遍地讀著課文，當(dāng)我把我所讀過的史鐵生寫過的文字一讀再讀，我終是拋卻了之前所有的備課設(shè)想，但到底該怎樣設(shè)計教學(xué)，腦海里還沒有琢磨出一條清晰的線。

因為“整本書閱讀”活動，感恩校長的成全，讓我和王君老師、忠玉、春霞、艷兒在南通再次相聚，每一次相聚都是聊不完的生活和探討不完的課堂，大雨滂沱中，我們赤著腳，提著鞋，淋著雨淌過街道，圍坐在熱氣騰騰的火鍋前，我說著近期的公開課，說著新學(xué)校的感受。午夜，王君老師發(fā)來信息：海波，秋天的懷念適合造鏡，學(xué)習(xí)王老師的方法！

順著師傅的提醒，我的腦海又閃現(xiàn)王崧舟老師的《記承天寺夜游》，聽課的震撼讓我至今不敢妄寫課評，那節(jié)360度看不到死角的課，完美得無從下手，我膚淺的文字寫不出其百分之一。王崧舟老師是個“造鏡”高手，那些“情境”布局，讓學(xué)生身臨其境，無需老師多言，理解已在學(xué)生心中，真是妙哉！

于是，根據(jù)教研室孟主任的要求和王君老師的點醒，我重新整合思考，就有了如下的想法，寫下是為記。歡迎老師們一起探討，那條更好的《秋天的懷念》的教學(xué)路徑。

? ? ? ? ? ? ? 換一種抵達(dá)，讓“懷念”念念不忘

——《秋天的懷念》備課思考

《秋天的懷念》敘述了史鐵生對已故母親的回憶，表現(xiàn)了史鐵生對母親深切的懷念之情，更有“子欲養(yǎng)而親不待”的無限悔恨，語言清新質(zhì)樸、感人肺腑。怎樣讓學(xué)生讀懂“母親的愛”、讀懂“癱瘓的我”的心理、讀出“秋天的懷念”之情，結(jié)合單元教學(xué)的要求，結(jié)合七年級學(xué)生的學(xué)情，我打算這樣教學(xué)這一課：

一、以朗讀為主要手段，培養(yǎng)學(xué)生的誦讀感知能力

? 對于語文教學(xué)來說， 朗讀既是語文教學(xué)的一個目標(biāo)，又是全面實現(xiàn)語文教學(xué)目標(biāo)的一種最有效的教學(xué)手段，它表現(xiàn)的是一種語言的能力，又是學(xué)習(xí)語言的一種最基本的方法，而《秋天的懷念》從文字到情感，恰是一篇培養(yǎng)學(xué)生朗讀能力的好例文。為此，在教學(xué)中我設(shè)計了多種形式的讀，通過讀，期冀讓學(xué)生走進(jìn)文字，去撞擊作者在文字背后蘊藏的情感。

課堂主體部分的教學(xué)就是“讀出癱瘓的我”“讀出憔悴的母親”“讀出訣別后的懷念”。如：“讀出癱瘓的我”，牽著學(xué)生的思維，引出我“暴怒無常”的具體表現(xiàn)：

望著望著天上北歸的雁陣，我會突然把面前的玻璃砸碎；聽著聽著李谷一甜美的歌聲，我會猛地把手邊的東西摔向四周的墻壁。

當(dāng)母親提出去看花時：“不，我不去！”我狠命地捶打這兩條可恨的腿，喊著：“我可活什么勁兒！”

“哎呀，煩不煩？幾步路，有什么好準(zhǔn)備的！”

讓學(xué)生就著這些語言通過刪減字詞、重音比對等，個別讀、小組讀、分角色讀、齊讀等方式，揣摩我癱瘓后的生不如死、生之絕望的心理。

讀“憔悴的母親”時，呈現(xiàn)：

母親就悄悄地躲出去，在我看不見的地方偷偷地聽著我的動靜。

當(dāng)一切都恢復(fù)沉寂，她又悄悄地進(jìn)來，眼邊兒紅紅的，看著我。

母親撲過來抓住我的手，忍住哭聲說：“咱娘倆在一塊兒，好好兒活，好好兒活……”

讓學(xué)生品讀加上疊詞“悄悄地”“偷偷地”“悄悄地”“紅紅的”和去掉疊詞后的效果，去感受品味母親偉大的忍和無私的愛。

“口而誦，心而唯”。出之于口，入之于心，從視覺到聽覺，鼓勵學(xué)生感情朗讀，鼓勵學(xué)生大膽創(chuàng)造性地表演讀，用朗讀感染聽者，用朗讀把聽者帶入情境，通過朗讀搭建起一座從學(xué)生到作者的情感橋梁。

二、用文字造鏡，培養(yǎng)學(xué)生的群文閱讀意識

教育家夸美紐斯在《大教學(xué)論》中寫到：“一切知識都是從感官開始的?！痹诮虒W(xué)過程中，教師有目的地引入或創(chuàng)設(shè)具有一定情緒色彩的生動具體的情境，可以調(diào)動學(xué)生的感官，引出學(xué)生內(nèi)心的感受，激發(fā)學(xué)生的情感，啟發(fā)學(xué)生的思維，從而幫助學(xué)生理解文本，推動師生教學(xué)活動的進(jìn)行。

針對史鐵生的文字，在教學(xué)的三個環(huán)節(jié)里，我分別以資料助讀的方式引入不同的文字以實現(xiàn)造鏡的效果。

“讀癱瘓的我”，引入史鐵生癱瘓的前因后果，以第一人稱再現(xiàn)他的真實心理：

我16歲畢業(yè)于清華附中，18歲時懷著青春的夢想去延安農(nóng)村插隊。20歲時一場大雨讓我高燒不止，這讓原本有隱性脊柱裂的我走不了路，終于在21歲生日那天，我住進(jìn)了醫(yī)院，從此再也沒有站起來……

活到最狂妄的年齡，忽地殘廢了雙腿。我每天都生活在暴躁中。母親帶著我到處治療沒有任何改善。我甚至拿著刀威脅醫(yī)生說，要么把我治死，要么把我治好，不然我殺了你……

我找不到去路，連活著的理由也找不到……

為了讓學(xué)生能走近我的心理，理解我的生之絕望，引入史鐵生妹妹史嵐的一段回憶，以一個妹妹的視角真實再現(xiàn)我癱瘓后的痛苦：

不久，哥哥行動越來越費勁了，他動不動就發(fā)脾氣?？匆娝央u蛋羹一下扔到了屋頂，把床單撕成一條一條，我嚇得已經(jīng)不會哭了，只是大氣不出地看著，盼著這一天趕緊過去。只是又怕明天還會發(fā)生什么。

我親眼看見他把一整瓶藥一口吞下，然后疼得在床上打滾，看見他一把摸向電源，全院電燈瞬間熄滅，才知道什么是真正的恐懼和絕望。

這種日子經(jīng)常發(fā)生。

在“讀訣別后的懷念”時，插入多年后我在《我與地壇》中的文字：

在那段日子里——我想我一定使母親做過最壞的打算了，但她從來沒有對我說過：“你為我想想?！笔聦嵣希乙舱娴臎]為她想過。那時，她的兒子，還太年輕，還來不及為母親想，他被命運擊昏了頭，一心以為自己是這個世界上最不幸的一個，他不知道，兒子的不幸在母親那兒總是要加倍的。

? ? 讀這樣的文字，所有的講解都是多余的，通過朗讀，學(xué)生走進(jìn)文字，也就更好地走近了作者的心理。包括后來，我為什么每到秋天就會更深刻地懷念母親，在《有關(guān)廟的回憶》里，我寫下：

? ? 我一直有著一個凄苦的夢……在夢里，我絕望地哭喊，心里怨她：“我理解你的失望，我理解你的離開，但你總要捎個信兒來呀，你不知道，我們會牽掛你，不知道我們是多么想念你嗎？”但就連這樣的話也無從說給她，只知道她在很遠(yuǎn)的地方……這個夢一再走進(jìn)我的黑夜，驅(qū)之不去。

? ? 隨著教學(xué)環(huán)節(jié)的推進(jìn)，隨著情感的不斷深入，通過資料助讀的畫外音造鏡，縮短學(xué)生跟文本之間的距離，以打開學(xué)生情感的大門，產(chǎn)生心靈的觸碰，從而喚醒他們內(nèi)心深處的感動。

美國心理學(xué)家布魯納曾說：學(xué)習(xí)最好的刺激是材料。這樣的文字造鏡，無形之中帶給學(xué)生大閱讀的意識，在語文教學(xué)中，從來就沒有孤獨的語言符號，更沒有孤獨的文本，各種各樣的語言現(xiàn)象總是在相互呼喚，在互相應(yīng)答。這種良好的暗示和啟迪，有助于培養(yǎng)學(xué)生群文閱讀的意識。? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? 三、通過語言品析，提升學(xué)生理解文本的能力

近年來，把語言的建構(gòu)與運用當(dāng)作是核心素養(yǎng)的基礎(chǔ)，對于語文學(xué)科的學(xué)習(xí)來說，語言的學(xué)習(xí)無疑是根本。散文的語言教學(xué)更是如此，任何思維和情感都不是獨立的存在，依附在字、詞、句、段之間，依附在語言這個外殼的包裹之下。

教學(xué)這一課時，在朗讀體悟情感的同時，有必要帶領(lǐng)學(xué)生品析語言，透過語言，學(xué)習(xí)作者表現(xiàn)情感、主題的方法。

“讀憔悴的母親”時，感受母親深沉的愛，這些愛，潛藏在那些動詞里：

母親悄悄地躲出去……

母親撲過來抓住我的手，忍住哭聲說：“咱娘倆好好兒活，好好兒活……”

母親進(jìn)來了，擋在窗前……

每一個動詞都有著深刻的含義，在學(xué)習(xí)中引導(dǎo)學(xué)生思考它們的表達(dá)效果。

同樣是寫母親的：

母親就悄悄地躲出去，在我看不見的地方偷偷地聽著我的動靜。

當(dāng)一切恢復(fù)沉寂，她又悄悄地進(jìn)來，眼邊兒紅紅的，看著我。

她又悄悄地出去了。

這些疊詞也可以更好地表現(xiàn)母親愛的耐心、細(xì)心、苦心。

還有：

可我卻一直都不知道，她的病已經(jīng)到了那步田地。

她常常肝疼得整宿整宿翻來覆去睡不了覺。

她出去了，就再也沒回來。

看著三輪車遠(yuǎn)去，也絕沒有想到那竟是永遠(yuǎn)的訣別。

這些副詞也別有一番用意。

還有諸如文后菊花的象征意義，還有感嘆號、省略號的表情達(dá)意的作用。當(dāng)然，對于語言的品析遠(yuǎn)遠(yuǎn)不止這些。

不可否認(rèn)地是，透過對語言的品析，可以更好地把握作者的情感，也可以更好地理解語言的應(yīng)用與表達(dá)，從而提升學(xué)生的邏輯思維能力，繼而提升自身的寫作水平。

每一種教學(xué)的路徑都是探索，每一條路徑也都會呈現(xiàn)這樣或那樣的不足，但不管怎樣，記住于漪老師的話：“教”作用于“學(xué)”，同時，“學(xué)”也反作用于“教”，“教”與“學(xué)”相互作用，讓語文課堂真正成為學(xué)生聽說讀寫、運用與實踐語言文字的場所，讓人文的內(nèi)涵不著痕跡地黏附在讀寫聽說的實踐之中。